नागरिकता विधेयकमा रहेका विभेद र विवाद

श्रावण १० मंगलबार, काठमाण्डाै । प्रतिनिधिसभाबाट नागरिकता विधेयक पारित भएपछि यसमा विभिन्न विभेद र विवादहरु देखापरेका छन् । यसले मुलुकको स्वाभिमानमा आँच आउने र मुलुकको भविष्यमा नै खतरा पर्ने धेरैले तर्क गरिरहेका छन् । विधेयकले‍ नेपाली महिला र पुरुष बिच विभेद गरेकाे प्रष्टै देखिन्छ , किनकी नेपाली पुरूषले विदेशी महिला बिहे गरेर ल्याउने बित्तिकै उनकाे श्रीमतीले नेपाली नागरिकता सजिलै पाउँछिन् । तर नेपाली महिलाले विदेशी पुरूषसँग बिहे गरिन् भने ती पुरूष नेपालमै बसे पनि उनले आजीवन नागरिकता पाउँदैनन् । साथै विदेशी महिला बिहे गरेर ल्याउने नेपाली पुरूषका सन्तानले वंशजको नागरिकता पाउँछन्। ती विदेशी महिलाले नेपालको नागरिकता लिन मानिनन् भने पनि उनीहरूबाट जन्मिएका सन्तानले वंशजकै नागरिकता पाउँछन् । तर नेपाली महिलाले विदेशी पुरूषसँग बिहे गरिन् र उनीहरू दुवै नेपालमै बस्छन् भने पनि नेपाली महिलाका सन्तानले वंशजको नागरिकता पाउँदैनन्, अंगीकृत नागरिकता पाउँछन् ।

जसले गर्दा याहा वंशज नागरिकता धारी सन्तानहरूले भोलि आफ्नो क्षमताअनुसार मुलुकको राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, प्रधानसेनापति, प्रधानन्यायाधीश, सभामुख बन्न पाउँछन् । तर अंगीकृत नागरिकता धारी सन्तानहरुले राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, प्रधानसेनापति, प्रधानन्यायाधीश, सभामुखजस्ता प्रमुख सार्वजनिक पदमा नियुक्ति पाउदैनन् । यसलनै महिला पुरुष विच समानता नरहेकाे प्रष्टै देखिन्छ । साथै नेपाली पुरूषले आफ्नो सन्तानलाई नागरिकता सजिलै दिलाउन सक्छ याहा बच्चाकाे आमाकाे प्रश्न साेधिदैन । तर नेपाली महिलाले आफुले जन्माएकाे सन्तानलाइ नागरिकता दिलाउन बच्चाकाे बाबु काे हाे त्यसकाे जवाफ सवुत सहित पेश गर्नुपर्छ । जबकी देशकाे संविधानमा नै महिला र पुरुषलाई लिङ्गकाे आधारमा विभेद नगर्ने भनि सबैलाई समानताकाे साथ बाच्नु पाउने माैलिक हक प्रदान गरेकाे छ । तर आफ्नाे सन्तानलाइ नागरिकता दिलाउने कुरामा समानताकाे हक काे विपरित रहेर नागरिकता एन आउनु कति सहि हाे ,याे कसरि, किन कानून विपरित वनाइएकाे हाे विवादकाे विषय रहेकाे छ । यस्तै संसदमा फास्ट ट्रयाकबाट नागरिकता जस्तो कानुन पास गर्नु कतिकाे जायज हो, यस विषयमा त जति धेरै छलफल भए, जति धेरै तर्कहरू आए उती बेश हुन्छ, जसले गर्दा कानून संवत् रुपमा सार्वजनिक भ्रमहरू हताइ विभेद विना नै ल्याइनु पर्दछ ।